Tuin aanleggen

Nu de winter met rasse schreden nadert, de temperaturen zijn nog wel niet winters, duiken in de supermarkten en tuincentra voedselpakketten voor vogels op. Het is een echte industrie geworden: vetbollen, zadenmengels, pindanoten ect.

De grootste speler op deze markt is Vivara, natuurbeschermingsproducten. Ik heb de catalogus hier voor mij liggen en ze hebben een onwaarschijnlijk aanbod, niet alleen voor vogels, maar ook voor egels, eekhoors en vlinders.
Alleen al voor de vogeltjes: 11 soorten zadenmengsels, levend (!) voer in de vorm van meelwormen en regenwormen (wie wat regenwormen wil mag er wat bij mij komen halen, het gazon zit er vol van), 14 soorten vetbollen (op z’n Hollands: pindacakes!), 13 verschillende voedersilo’s en 8 soorten voederhuisjes. Nou moe, voor mij niet gelaten hoor.

Allemaal mooie dingen om onze arme gevederde vriendjes de winter door te helpen of zoals Vivara het liefst heeft: het hele jaar door! Dat verhoogt de omzet natuurlijk. In de catalogus wordt ook herhaaldelijk benadrukt dat men best het hele jaar door voedert, ik citeer uit het voorwoord van directeur Jan Thomassen:” Door veranderingen in het klimaat is het gewenst vogels het hele jaar door bij te voeren. Het broedseizoen en daarna de rui kosten veel energie, terwijl het natuurlijk aanbod van zaden onvoldoende is. Ook het grootbrengen van jongen wordt bemoeilijkt omdat de insectenpiek eerder valt. Door bij te voeren kunnen de oudervogels overschakelen op zaden, zodat er genoeg insecten overblijven om de jongen groot te brengen.”

Dit is een stelling waar Vogebescherming Vlaanderen het niet mee eens is, zie het postje ‘Vogels voederen’ van maart eerder dit jaar. Vogelbescherming Vlaanderen geeft als advies enkel in de wintermaanden te voeren. Vetbollen in de lente zijn uit den boze omdat de maag van de jongen vet en zaden slecht verteren, zij hebben behoefte aan insecten.

In de brochure zijn tal van tips te vinden over diervriendelijke planten, schema’s en plannetjes om je tuin milieu -en diervriendelijk aan te leggen. Dus op dat gebied geen klachten, enkel spijtig van de foute info over vogels voederen.

read comments (1)

INBO, Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek, stelde gisteren het nieuwe Natuurrapport 2007 voor. Een van de opmerkelijkste (en alarmerende) bevindingen uit het rapport stelt dat 28 % van de planten- en diersoorten in Vlaanderen op de Rode Lijst staat en indien niets extra wordt ondernomen op termijn zal verdwijnen. De voornaamste oorzaken zijn: versnippering van de natuur door de verder woekerende verkaveling, er is nog altijd teveel stikstof en fosfor aanwezig in ons milieu.

Door de klimaatsverandering waarschuwt het rapport ook voor invasies van uitheemse planten- en diersoorten, die inheemse soorten verdringen, waardoor de biodiversiteit in het gedrang komt.
In de 20e eeuw kwamen er in Vlaanderen 40.000 soorten wilde planten en dieren voor, daarvan is nu 6 % reeds verdwenen. Dus er is nog heel wat werk aan de winkel om de 28 % te vrijwaren.
Het rapport stelt vast dat het Vlaamse Gewest al heel wat maatregelen neemt om de natuur te beschermen, met resultaat. Om de Europese 2010-doelstelling – het verlies van biodiversiteit in Europa stoppen – te halen, moet het Vlaamse Gewest de inspanningen evenwel nog verder opdrijven.

Dus meer ruimte voor natuur, minder uitstoot van stikstof, fosfor en broeikasgassen, controle op in- en uitvoer van soorten en gerichte maatregelen om inheemse planten en dieren en hun leefgebieden nog beter te beschermen. Dat laatste moet de veerkracht van de natuur ten aanzien van klimaatverandering versterken.

read comments (0)

Dit is misschien meer een item voor collegablogger van Planet Gaget, maar dit wil ik jullie toch laten zien: een insectenzuiger! Oké iedereen heeft wel eens last van insecten in huis, maar om ze nu met een ministofzuiger te verwijderen?
Nou moe, wat gaan ze nog allemaal verzinnen? Misschien kun je er in de tuin ook de bladluizen mee opzuigen )
Op de website staat volgende uitleg: … met de insectenzuiger vang je kleine diertjes zonder dat je ze aan moet raken! Zo kun je ze ook weer terug in de natuur brengen. Levering zonder batterijen.

BTW kan iemand me vertellen welk insect op de foto op het punt staat opgezogen te worden? Ik zou die nasty bug niet graag in huis aantreffen!

read comments (1)

Het is nu het moment om je plantenborder aan te passen, te herschikken. Een interessante tuin is voortdurend work in progress. Dat is bij een border niet anders.

Sommige planten vallen groter of kleiner uit dan je gedacht had, wel dan verplanten die handel. Bij ons staat een grote hosta voor twee kleinere planten waardoor je vanop afstand de achterliggende niet meer ziet. Dus omwisselen

Er zijn vaste planten die om de zoveel jaar moeten worden gescheurd, dit houdt de planten jong en krachtig. Graaf de planten uit en scheur het worteldeel met de hand of met een spade. Let op de weersomstandigheden, niet scheuren als er vrieskou op komst is.

Een andere reden om planten in de border te verplaatsen is om het kleurschema aan te passen. Soms valt een combinatie die er op papier goed uitzag in werkelijkheid niet zo goed mee, ofwel is de kleur helemaal anders dan wat je gedacht had. Vooral afbeeldingen in tuinboeken kunnen soms misleidend zijn.

read comments (0)

In theorie moet je vijvervissen niet voederen. In een gezonde vijver beschikken ze immers over een natuurlijke menukaart, die hen in staat moet stellen te overleven. Bijvoederen is echter wel aangeraden, op voorwaarde dat je niet overdrijft. In de handel vind je dit extra voedsel in alle vormen, kwaliteiten en prijzen.

Geef regelmatig kleine hoeveelheden, die binnen de paar minuten moeten opgegeten zijn. Is dit niet het geval, dan krijgen de vissen teveel voedsel. Hierdoor zullen ze onvoldoende hun natuurlijk dieet verorberen, waardoor het vijverevenwicht kan verstoord geraken. Bovendien zullen ze ook door te veel uitwerpselen algenvorming stimuleren. Tot slot zullen niet opgegeten resten tussen de planten beginnen rotten, met schimmels en andere fatale visziektes tot gevolg.

Tijdens de zomer zetten de vissen hun maaltijden om in een vetreserve, die wordt dan gebruikt om de winter door te komen. Het water is in november reeds een stuk kouder, onze vissen zwemmen veel minder en trager en eten nu al aanzienlijk minder dan enkele weken terug. Ze bereiden hun gestel dus voor op polaire toestanden.

Van zodra de temperatuur onder vijf graden duikt, wordt een voederstop aangeraden. Omdat de winter echter lang is en de laatste jaren karakterloos blijft flirten met herfst en lente, mag je gemiddeld twee keer per week wel wat wintervoer geven. Dit speciaal voer zinkt naar de bodem, zodat onze vissen het kunnen consumeren zonder te veel energie te verbruiken door naar de bovenste koude waterlagen (uitzonderlijke fysica!) te moeten zwemmen. Het is ook licht verteerbaar, maar bevat het toch voldoende vetten. Vetten die de vissen genoeg krachtreserves zullen garanderen om de volgende lente gezonde kuit te kunnen afleggen.

Dirck Bogaert

read comments (2)

Een bericht dat aansluit bij de bespreking van het boek Topiary: de schimmelinfectie volutella buxi of pseudonectria rousseltana, die een dikke tien jaar geleden in Engeland werd vastgesteld is het kanaal overgestoken. Ook cylindrocladium buxicola is aan een sterke opmars bezig. Mijn aandacht werd getrokken door een postje op het forum van Tuinadvies. Iemand heeft een lange buxushaag waarin plots delen bruin worden en na een tijdje bladeren verliezen om tenslotte af te sterven.

De bladeren en twijgen sterven af in de late zomer. Bij volutella buxi worden roze sporen gevonden aan de onderkant van het blad of aan de schors naar buiten op de takken. Cylindrocladium buxicola wordt gekenmerkt door donkerbruine vlekken, vaak met een bleek centrum en zwarte streepvormige vlekken.

volutella buxi

cylindrocladium buxicola

Als de ziekte vastgesteld wordt is het meestal te laat om nog in te grijpen. Men kan preventief behandelen met schimmeldodende middelen, maar de praktijk leert dat dit niet altijd effectief is; bovendien ontstaat het gevaar voor resistentie bij de schimmels.
De aangetaste bladeren worden best onmiddellijk verwijderd (verbrand – NIET op de composthoop gooien) omdat de schimmels op de blaadjes kunnen overwinteren en de ziekte verder verspreiden.

De standplaats en bodemgesteldheid speelt hier een belangrijke rol, deze schimmels gedijen goed in een vochtige warme omgeving. Zorg er dus voor dat je buxus niet te beschut staat, zodat de wind de bladeren goed kan bereiken en drogen. Ook zware, vochtige grond is nefast. Plant je buxus op een zanderige, goed gedraineerde bodem.

read comments (0)

Zoals vorige keer gezegd, een echt interessant werkje. Alle aspecten van vormsnoei komen aan bod: de planten zelf, (buxus en taxus zijn uiteraard best geschikt), bodem, vorm kiezen, plaats in de tuin… Of je nu een ‘absolute beginner’ bent of een geroutineerde ‘clipper’ dit boek zal je zeker iets bijbrengen.

Veel aandacht gaat, terecht, naar de integratie van de ’sculpturen’ in de tuin. Daar wordt dikwijls een dunne grens tussen ‘kitch’ en ‘kunst’ bewandeld. Sommige ‘figuren’ zijn er echt over, andere zijn een aandachtspunt of vormen een achtergrond waartegen andere planten beter tot hun recht komen. Als je genoeg ruimte hebt kun je echt architectonische accenten leggen.

Het boek staat vol praktische tips: hoe je aan een bepaalde vorm begint, de hulpmiddelen, het gereedschap, verjonging, problemen oplossen enz.
Een echte aanrader dus.

“Topiary, design and technique”, Chris Crowder en Michaeljon Ashworth.
ISBN 1-86126-816-5

read comments (0)

A (topiary) garden…the place
Where good men disappointed in the quest
Of wealth and power and honours, long for rest;
Of having known the splendours of succes,
Sigh for the obscurities of happiness.

William Wordsworth

Zo begint een interessant boek over vormsnoei dat ik een tijdje geleden van goede vrienden kreeg, thx Dirk en Ilse. Topiary, Design and Technique van Christopher Crowder en Michaeljon Ashworth.Zoals de titel en de namen van de auteurs (Michaeljon!) doen vermoeden: very British.

Vormsnoei is de laatste jaren opnieuw heel populair. Getuige de buxusbollen en -pirouettes in veel voortuinen. Zoals jullie wellicht weten ben ik geen grote voorstander van die ‘bollencultuur’, wegens te kneuterig en te saai. Maar dit boek ‘goes beyond the globes’.

Een (heel) korte inleiding overloopt topiary doorheen de geschiedenis, zo leren we dat de Romeinen reeds cypressen en coniferen in vorm snoeiden. De middeleeuwse kruidentuinen waren afgeboord met buxushaagjes en de geometrische tuinen van Versailles vergden uiteraard veel vormsnoei. De ware explosie in vormsnoei kwam er pas met de victorianen, die hun gekwelde neurotische zielen konden botvieren op buxus, taxus en aanverwanten.

Een van de auteurs van dit boek, Chris Crowder, is ‘head gardener’ van Levens Hall, waar hij een topiary garden van 300 jaar oud superviseert. Het merendeel van de foto’s in dit boek komt uit deze fantastische tuin (park). Dat lijkt misschien een beperking, maar Levens Hall kent een dusdanige verscheidenheid van vormen en plantensoorten dat dit niet het geval is.

Vervolg zie volgende post.

read comments (0)

Het is medio oktober en ondanks de toch nog gunstige temperaturen is mijn vijver langzamerhand begonnen aan zijn jaarlijks “uitdoofscenario”. De diepgroene kleuren worden valer, bruiner en het is bijna ongelofelijk dat tegen de jaarwisseling alle sporen van plantengroei zullen weggewist zijn en alleen een wateroppervlak zal resten.

Over enkele weken zullen we alleen maar verdroogde sprieten en stengels overhouden, die we uiteraard zullen wegsnijden. De planten die toch groen blijven (bvb krabbescheer) laten zich traag, maar welgevallig naar de bodem zakken. Nog voor de winter de eerste maal kans zal krijgen om het wateroppervlak dicht te vriezen, hebben ze positie ingenomen op meer dan 30 cm diepte waar de temperatuur altijd positieve is. Maar later meer over waterplanten en hun onderhoud. Voorlopig ook nog geen foto’s van herfst- en wintertoestanden: de winter zal lang genoeg duren. Geniet maar even van het kleine vijvertje dat ik aangelegd heb om “zwangere” vissen te isoleren, in de hoop dat hun kuit niet massaal opgegeten wordt door andere vissen. Ik laat je hier ook nog even op je honger: als volgend jaar de temperaturen terug ons gemoed verblijden zullen we ons verder verdiepen in “the circle of life”.

Krijg je ondertussen kriebels om ook je spade in de grond te planten, dan mag je hier zeker niet tegen vechten. Neem echter eerst de volgende tips even in overweging.

• Zorg dat je vijver op een plaats ligt waar je frequent aanwezig bent. Je zal merken hoe ongelofelijk vlug er dan een band groeit tussen jou en het water (en visjes). Een band die zal zorgen dat het (weinige) onderhoudswerk tussen jou en het water een automatisme, zelfs een plezier zal worden. Naast je terras, of langs het pad dat van het huis naar de tuin loopt is ideaal.

• Een zonovergoten plaats is niet echt een probleem als je achteraf maar voldoende planten in je vijver toelaat. Onder of naast grotere bomen is af te raden: enerzijds is er risico dat wortels de vijverfolie zullen beschadigen, anderzijds zullen afgevallen bladeren je water te veel verontreinigen. Een net over je vijver kan dan helpen, maar niet erg esthetisch.

• De ideale vorm hangt af van je persoonlijke smaak. Ik zelf hou van eenvoudige vormen, die zo natuurlijk mogelijk overkomen. Overacting, waarbij je teveel effecten betracht, schaadt de illusie van natuurlijke rust. Ga naar de bibliotheek om fotoboeken, of surf wat op het internet om voldoende voorbeelden te kunnen evalueren. Om kristalhelder water te bekomen, zonder filter of additieven, moet je vijver minimaal 8000 liter water kunnen bevatten.

• Water vloeit altijd naar het laagste punt. Een vijver mag dus niet boven de tuinspiegel liggen, wil je het origineel karakter benadrukken. Een watervalletje is puur, een fonteintje vindt ik echter een tegennatuurlijk fantasietje.

• Er zal een pompje en een zuurstofblazertje nodig zijn om de waterkwaliteit optimaal te houden: zorg dus dat je op een eenvoudige, maar discrete manier elektriciteit in de buurt van je vijver kan brengen. Denk eraan dat de combinatie van water en elektriciteit een ongenadige moordmachine is, dus zorg dat je aftakt van een circuit met een degelijke verliesstroomschakelaar (type 30 mA zal een volledige bescherming bieden).

• De vijver zal af en toe moeten worden bijgevuld: stromend water in de buurt is geen noodzaak als je een tuinslang hebt, maar wie een gezonde vorm van luiheid heeft, voorziet best wel iets …

• De ideale vijver voor klassieke vijvervissen (dus geen koi’s) is 100 cm diep. In het najaar graven heeft het voordeel dat het grondwater minder “steekt”. Als je echter voldoende voorbereid bent, zodat je gestructureerd kan doorwerken, zal je echter in het voorjaar ook weinig hinder ondervinden. Tenzij je in een echt vochtig gebied woont …

Genoeg voor vandaag. In een volgend postje trommelen we enkele uit de kluiten gewassen vrienden op, om kruiwagens aarde te transporteren, en vijverfolie open te vouwen …

read comments (2)

De voorbije weken heb ik het gazon nog eens onder handen genomen:

- Met de verticuteerhark mos verwijderd en op die plaatsen gras gezaaid; door de relatief zachte temperaturen kan het zaad nog kiemen.

- Een kalkbehandeling voorkomt mos en maakt dat de meststoffen beter worden opgenomen. De kalk die ik gebruikte bevat magnesium, daardoor krijgt het gazon een mooie diepgroene kleur. Gebruik best kalk in korrelvorm, die kan je gelijkmatiger verspreiden en dan voorkom je dat je er na vijf minuten als een sneeuwman uitziet

- Een portie traag werkende organische meststof in oktober maakt dat je gazon de winter goed doorkomt. Vooral ‘traag werkend’ is hier belangrijk! Zo niet ben je misschien in december nog aan het maaien…

- Indien een paar dagen droog weer wordt voorspeld: paardenbloemen selectief behandelen.
Zoals reeds vroeger aangehaald, onze gazon hoeft geen smetteloos biljarttapijt te zijn; paardenbloemen moeten er echter uit. Ze verspreiden zich razendsnel en komen ook steeds terug doordat een paar geburen de strook gras voor hun haag langs de straatkant verwaarlozen en de paardenbloemen welig laten bloeien…

read comments (0)